Donderdag 26 november organiseert de stichting Culturele Activiteiten Molenhoek een voordracht over "De wonderlijke micro-wereld van proteïne machines", door prof.dr. Erik Zuiderweg.

 

DNA is een blauwdruk voor het creëren van een organisme. Maar het organisme bestaat niet uit DNA – het bestaat hoofdzakelijk uit proteïnes (eiwitten). Het menselijk DNA codeert voor meer dan 19.000 verschillende proteïnes. De meeste zijn kleine machientjes die essentiële functies in het organisme uitoefenen zoals enzymen, transporteurs, motors, reguleerders, signaleerders, herkenners, kanalen en opruimers. De meeste zijn heel klein: 0,0000001 tot 0,000001 (10-7 – 10-6) cm. Ze zijn te visualiseren met krachtige microscopen en met een aantal indirecte methoden.

In deze lezing ontdekken we de wonderlijke wereld van de proteïne machines via figuren en animaties. We laten bijvoorbeeld zien hoe spieren zich samentrekken (zie figuur).

 

De motor proteïnes van de spierwerking.

Referentie: Wikipedia contributors, 'Skeletal muscle', Wikipedia, The Free Encyclopedia

Verder: hoe krijgen we energie uit zuurstof? Hoe verteren we voedsel? Hoe wordt DNA gedupliceerd? We leggen alles uit zonder wetenschappelijk jargon. We gaan ook in op hoe gedetailleerde kennis van de functie van proteïnes kan leiden tot ontwikkeling van medicijnen, met als voorbeeld hoe de succesvolle medicijnen tegen HIV tot stand zijn gekomen.

 

Prof.dr. Erik Zuiderweg studeerde Chemische technologie (TH Twente), fysische chemie (Universiteit Amsterdam) en deed promotieonderzoek aan de Radboud Universiteit, afdeling biofysische chemie en postdoctoraal onderzoek RUG en ETH Zurich (Moleculaire Biofysica). Hij werkte als Research Scientist aan de Abbott Pharmaceutical Laboratories in Chicago; als Professor Biological Chemistry en Biophysics aan de University of Michigan en tot heden als gast-professor aan de Science Faculty van de Radboud Universiteit Nijmegen.

Zijn professionele carrière was gewijd aan het leiden van onderzoek naar de moleculaire structuren en interacties van proteïnes die met ziektebeelden zijn geassocieerd: C5a-artritis, Stromelysin-kanker metastase, Hsp70 chaperones, Alzheimer en Huntington. Motivatie: het ontwikkelen van farmaceutische middelen ter bestrijding van deze ziekten. Verder de ontwikkeling van methoden voor het bepalen van proteïne dynamica. Hij schreef meer dan 160 publicaties in wetenschappelijke tijdschriften en boeken.

   

Tijd: Donderdag 26 november 2026, 20.00 uur precies:

Plaats: Gemeenschapshuis “De Wieken”, Esdoornlaan 5, Molenhoek

Entree : € 9, Vrienden van CAM € 4, incl kop koffie of thee. 

Betalen contant of met QR code, geen PIN.




Dinsdag 3 november organiseert de stichting Culturele Activiteiten Molenhoek een voordracht over "Het heelal heeft een stem: van botsende sterren tot nieuwe inzichten", door dr. Béatrice Bonga.

 

Met de eerste detecties van zwaartekrachtsgolven in 2015 door LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory in de VS) en later Virgo (een verbeterde interferometer vlakbij Pisa, Italië) is een nieuw tijdperk in de sterrenkunde begonnen: we kunnen het heelal niet alleen zien, maar ook "horen" door middel van deze golven. Deze rimpelingen in de ruimtetijd ontstaan bij botsingen van zwarte gaten en neutronensterren.

 

UGent Volkssterrenwacht Armand Pien: zwaartekrachtgolven

Door ze te meten, leren we meer over extreme zwaartekracht en materie. Zo kunnen we bijvoorbeeld bepalen hoe zwaar en hoe groot neutronensterren zijn, en daarmee afleiden hoe materie zich gedraagt bij dichtheden die hoger zijn dan in een atoomkern, iets wat op aarde onmogelijk te onderzoeken is. De volgende stap is de Einstein Telescope, een veel gevoeliger observatorium dat ons in staat zal stellen om duizenden van zulke gebeurtenissen per jaar te meten, tot diep in de kosmische geschiedenis. Daarmee kunnen we onderzoeken hoe zwarte gaten ontstaan en groeien, hoe sterren eindigen in explosies, en mogelijk zelfs signalen opvangen uit de vroegste fasen van het heelal. Daarnaast is het een ideale manier om de algemene relativiteitstheorie van Einstein beter te testen.

Schematische weergave van de Einstein telescoop.

Nederland speelt hierin een belangrijke rol in de ontwikkeling van de Einstein Telescope, en mogelijk wordt de Einstein Telescope zelfs gebouwd in de drie landen regio bij Maastricht.

Dr. Béatrice Bonga is universitair docent aan de Radboud Universiteit, waar zij onderzoek doet naar zwarte gaten en zwaartekrachtsgolven. Zij behaalde haar PhD aan de Pennsylvania State University in 2017 en werkte daarna enkele jaren als onderzoeker aan het prestigieuze Perimeter Institute for Theoretical Physics in Canada.

   

Tijd: Dinsdag 3 november 2026, 20.00 uur precies:

Plaats: Gemeenschapshuis “De Wieken”, Esdoornlaan 5, Molenhoek

Entree : € 9, Vrienden van CAM € 4, incl kop koffie of thee. 

Betalen contant of met QR code, geen PIN.



Dinsdag 13 oktober organiseert de stichting Culturele Activiteiten Molenhoek een voordracht over "De veranderende energiewereld", door Jos Blom.

 

De energiewereld verandert snel. De belangrijkste drijfveer is het vervangen van het gebruik van vervuilende fossiele brandstoffen. Die veroorzaken, naast het wereldwijde probleem van klimaatverandering, ook lokale problemen met fijnstof en stikstof. Anders gezegd: het tijdperk van vuur - van kampvuurtjes tot verbrandingsmotoren - loopt ten einde. Het tijdperk van duurzame elektriciteit komt juist op gang. Deze ontwikkelingen hebben wereldwijd grote gevolgen, waarbij enorme belangen spelen. Denk bijvoorbeeld aan oorlogen, beïnvloeding via sociale media, ontkenning, klimaatvluchtelingen en nu op lokaal niveau congestieproblemen op het stroomnet en de vraag hoe we van het gas af kunnen komen.

Om meer grip op het energievraagstuk te krijgen schetst Jos Blom een overzicht van de mondiale energieontwikkelingen, van verleden naar heden en toekomst. Daarbij hoort een basisintroductie natuurkunde, zoals een uitleg van energiematen als Joule, kilowatt en kilowattuur. Hij richt zich op de drie belangrijkste energievormen: elektriciteit, chemische energie en warmte. Hij bespreekt ook wat je zelf kunt doen. Moet je nog (meer) zonnepanelen plaatsen? Hoe zit het met een thuisbatterij? Is een warmtepomp geschikt voor jou, en moet je extra isoleren? Pak je dat alleen aan of samen met anderen? Behalve kosten zijn er ook nieuwe opbrengsten, en daarom geeft hij een introductie in de verschillende energiemarkten.

 

 Het energieraamwerk dat Jos Blom gebruikt: handig om de diverse thema's in samenhang te bekijken.

 

 

Jos Blom studeerde Biologie op de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hij schoolde zich later om naar de IT, werkte bij Alliander in de IT en in strategie en innovatie. Daarna studeerde hij bedrijfseconomie aan de Hogeschool in Haarlem en werd Master in Energie aan de TU Delft. Hij werkte 5 jaar bij Koolen Industries als strategisch adviseur in investeren. Momenteel werkt hij als ZZP-er als energieadviseur en is hij vrijwilliger bij de Energiehelpdesk van Haarlem en Overveen.

 

   

Tijd: Dinsdag 13 oktober 2026, 20.00 uur precies:

Plaats: Gemeenschapshuis “De Wieken”, Esdoornlaan 5, Molenhoek

Entree : € 9, Vrienden van CAM € 4, incl kop koffie of thee. 

Betalen contant of met QR code, geen PIN.


  Je kunt ons vinden door te zoeken op Stichting Gemeenschapshuis De Wieken